‘Dun van leer, dik van smeer’, zeggen Limburgers over hun vlaai. Het luchtige gistdeeg is na het bakken hoogstens één centimeter dik. Daarop komt een flinke laag vulling, vaak onder een raster van deeg of een laag zoete kruimels.
Klassieke vullingen zijn kersen, abrikozen, pruimen, appels, rijstpap en kruisbessen. Er bestaan ook vlaaien met crème, griesmeel, plattekaas of suiker met ei. Voor elk type gelden eigen regels. Na het bakken komt er geen slagroom op.
De traditie gaat minstens tot de 12de eeuw terug. Aanvankelijk was vlaai een luxe voor feestdagen, gebakken op de boerderij. Later namen bakkers het over en werd de vlaai vaste kost in de streek.
Op gezamenlijk verzoek van België en Nederland kreeg de Limburgse vlaai een Europese beschermde geografische aanduiding. Alleen bakkers uit Belgisch en Nederlands Limburg mogen de naam gebruiken. De vlaai moet rond zijn en een diameter van 10 tot 30 centimeter hebben.
In Limburg komt de vlaai vers van de bakker op tafel tijdens feesten, bij familiebezoek of bij de koffie in de namiddag. Plaatselijke varianten zoals de bakkemoezenvlaai zijn ook erkend als streekproduct.