Illustraties. De beelden in deze gids zijn gemaakt op basis van de echte locatie. Het zijn geen foto’s. Details kunnen afwijken van wat u ter plaatse ziet.

Het zuidpoolcontinent

Ontdek het werelddeel rond de Zuidpool, van de uitgestrekte ijskap en de kouderecords tot de onderzoeksstations en het verdrag dat Antarctica voorbehoudt aan vrede en wetenschap.

Delen: WhatsApp

Zonlicht op dit moment

Waar de kaart donker is, is het nu nacht. Dat donkere gebied draait in één dag rond de Zuidpool. Tijdens de zuidelijke zomer, van november tot februari, blijft het bijna overal op het continent de hele dag licht. In de zuidelijke winter, van mei tot augustus, blijft het in het binnenland maandenlang donker.

De zon staat boven de einderDe zon staat onder de einderBraziliaanse onderzoeksstationsZuidpoolcirkel

    Uw toestel berekent de zonnestand met een nauwkeurigheid van enkele minuten. Het gele punt aan de rand geeft aan in welke richting de zon staat. Kaartgegevens van Natural Earth.

    Waar ligt Antarctica?

    Antarctica vanuit de ruimte, met de Zuidpool ongeveer in het midden en de Zuidelijke Oceaan rondom.
    Antarctica vanuit de ruimte, met de Zuidpool ongeveer in het midden en de Zuidelijke Oceaan rondom.

    Antarctica is het werelddeel rond de Zuidpool. Het ligt bijna helemaal ten zuiden van de zuidpoolcirkel, op ongeveer 66,5° zuiderbreedte. De Zuidelijke Oceaan scheidt het van Zuid-Amerika, Afrika en Oceanië.

    Het uiteinde van het Antarctisch Schiereiland ligt het dichtst bij een ander werelddeel. Kaap Hoorn, aan de zuidpunt van Zuid-Amerika, ligt ongeveer 1.000 kilometer verder. Tussen beide ligt de Straat Drake, een van de woeligste zeegebieden ter wereld.

    Antarctica heeft geen steden, wegennet of landsgrenzen. Het Transantarctisch Gebergte scheidt het grotere en hoger gelegen Oost-Antarctica van West-Antarctica. Meer daarover leest u bij de geografie van Antarctica.

    Oppervlakte en ijs

    De vlakke witte ijskap strekt zich op de Antarctische hoogvlakte uit tot aan de einder.
    De vlakke witte ijskap strekt zich op de Antarctische hoogvlakte uit tot aan de einder.

    Antarctica beslaat met de eilanden en de drijvende ijsplaten langs de kust ongeveer 14 miljoen km². Het is het vijfde grootste werelddeel, bijna tweemaal zo groot als Australië en groter dan Europa.

    Minder dan 1% van het oppervlak is ijsvrij. De ijskap is gemiddeld ongeveer 1,9 kilometer dik en op de diepste plaatsen meer dan 4,7 kilometer. Volgens de Bedmap3-kartering uit 2025 gaat het om ongeveer 27 miljoen km³ ijs.

    Als al dat ijs zou smelten, zou de zeespiegel ongeveer 58 meter stijgen. Hier ligt de grootste zoetwatervoorraad op aarde. Bij Het ijs van Antarctica leest u hoe het ijs ontstaat en beweegt en hoe het sporen van vroegere klimaten bewaart.

    Kou, wind en droogte

    De wind jaagt sneeuw over het ijs in het binnenland van Antarctica.
    De wind jaagt sneeuw over het ijs in het binnenland van Antarctica.

    Antarctica is gemiddeld het koudste, droogste en winderigste werelddeel. Ook de gemiddelde hoogte is er het grootst. Op de hoogvlakte, in het Russische station Vostok, werd in juli 1983 het wereldkouderecord van −89,2 °C gemeten.

    De jaarlijkse sneeuwval in het binnenland komt overeen met slechts enkele centimeters regen. De hoogvlakte is dan ook een poolwoestijn. Aan de kust kan koude lucht die van het plateau naar beneden stroomt windsnelheden boven 200 km/u bereiken.

    Het Antarctisch Schiereiland ligt noordelijker en is omgeven door zee. Daar is het minder koud, met zomertemperaturen rond 0 °C. Bij Klimaat van Antarctica leest u meer over de records, de katabatische valwinden en de Droge Valleien.

    Wie verblijft er op Antarctica?

    Kleurrijke gebouwen van een onderzoeksstation aan de rotskust van Antarctica, met ijs op de achtergrond.
    Kleurrijke gebouwen van een onderzoeksstation aan de rotskust van Antarctica, met ijs op de achtergrond.

    Antarctica heeft geen inheemse bevolking of permanente inwoners. Meer dan dertig landen onderhouden er samen ongeveer zeventig onderzoeksstations. Ruim de helft blijft het hele jaar open.

    Van oktober tot maart, tijdens de zuidelijke zomer, verblijven er 4.000 tot 5.000 mensen, onder wie wetenschappers, technici, piloten, koks en onderhoudspersoneel. In de winter sluiten de meeste stations en is het continent vrijwel onbereikbaar. Dan blijven er ongeveer duizend mensen over.

    Het grootste station is de Amerikaanse basis McMurdo op Rosseiland. Bij Wetenschap en onderzoeksstations leest u hoe de teams er wonen en werken.

    Wie beslist over Antarctica?

    Vlaggen van verschillende landen naast elkaar voor een onderzoeksstation in de sneeuw.
    Vlaggen van verschillende landen naast elkaar voor een onderzoeksstation in de sneeuw.

    Geen enkel land bestuurt Antarctica. Twaalf landen ondertekenden in 1959 in Washington het Antarcticaverdrag. Het trad in 1961 in werking en geldt voor het hele gebied ten zuiden van 60° zuiderbreedte.

    Het verdrag bestemt Antarctica voor vreedzame doeleinden en wetenschap, verbiedt militaire bases en kernproeven en waarborgt de vrijheid van onderzoek. Zeven landen maakten vóór 1959 aanspraak op delen van het continent. Het verdrag bevroor die aanspraken en liet hun geldigheid in het midden.

    Het verdrag telt 58 partijen. De 29 consultatieve partijen verrichten er belangrijk onderzoek en beslissen bij consensus tijdens de jaarlijkse vergadering. Het Protocol van Madrid uit 1991 verbiedt mijnbouw. Meer daarover vindt u bij Het Antarcticaverdrag.

    Antarctica in cijfers

    De besneeuwde top van Mount Vinson, het hoogste punt van Antarctica.
    De besneeuwde top van Mount Vinson, het hoogste punt van Antarctica.

    Het continent beslaat ongeveer 14 miljoen km². Het ijsvolume bedraagt zo'n 27 miljoen km³, met een gemiddelde dikte van ongeveer 1,9 kilometer. De hoogste top is Mount Vinson met 4.892 meter.

    De laagste gemeten luchttemperatuur op het vasteland was −89,2 °C in Vostok in 1983. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie bedraagt het warmterecord op het vasteland en de nabije eilanden 18,3 °C, gemeten op 6 februari 2020 op de Argentijnse basis Esperanza.

    In de winter verblijven er ongeveer duizend mensen, in de zomer 4.000 tot 5.000. De geografische Zuidpool ligt 2.835 meter boven de zeespiegel, bijna volledig op ijs. Het Antarcticaverdrag uit 1959 telt 58 partijen.

    Wat ontdekt u op de andere pagina's?

    Kaart van Antarctica met het Antarctisch Schiereiland, de Rosszee, de Weddellzee en de Zuidpool.
    Kaart van Antarctica met het Antarctisch Schiereiland, de Rosszee, de Weddellzee en de Zuidpool.

    Geografie van Antarctica verkent de twee delen van het werelddeel, de bergen, zeeën, eilanden, polen en de Zuidelijke Oceaan. Bij Het ijs van Antarctica leest u over de ijskap, ijsplaten, gletsjers, ijsbergen, meren onder het ijs en zee-ijs. De klimaatpagina behandelt kou, wind, droogte en de seizoenen.

    Licht en hemel op Antarctica gaat over de middernachtzon, de poolnacht, het zuiderlicht en de observatoria op de hoogvlakte. Bij Leven op Antarctica ontdekt u krill, pinguïns, zeehonden, walvissen, vogels, vissen, planten en micro-organismen. Geschiedenis en verkenning volgt de weg van oude kaarten tot de wedloop naar de Zuidpool en het Internationaal Geofysisch Jaar.

    Het Antarcticaverdrag licht de regels voor het werelddeel toe. Wetenschap en onderzoeksstations laat zien waar teams aan werken en hoe ze er leven. Lees ook over het onderzoeksstation Comandante Ferraz, over de gevolgen van smeltend ijs voor de zeespiegel en over ozon. Bij Toerisme op Antarctica ontdekt u wie erheen reist, in welk seizoen en onder welke voorwaarden.

    Alle pagina’s over het zuidpoolcontinent

    Geografie

    Geografie van Antarctica

    Een bergketen scheidt de twee delen van het continent. Ontdek het schiereiland richting Zuid-Amerika, de zeeën en eilanden, de twee zuidpolen en de oceaanstroming rond Antarctica.

    Het ijs

    Het ijs van Antarctica

    Hoe ontstaat en beweegt de grootste ijsmassa op aarde? Wat vertelt ze over het klimaat van een miljoen jaar geleden? En waarom bevriest en ontdooit de zee errond elk jaar?

    Klimaat

    Het klimaat van Antarctica

    Waarom is Antarctica de koudste, droogste en winderigste plek op aarde? Ontdek hoe het weer op de hoogvlakte en het schiereiland verschilt en hoe de zomer en de lange winter verlopen.

    Licht en hemel

    Licht en hemel boven Antarctica

    Waarom gaat de zon er ’s zomers niet onder en komt ze ’s winters niet op? Ontdek hoe lang de pooldag per breedtegraad duurt, wanneer het zuiderlicht verschijnt en waarom astronomen het plateau opzoeken.

    Het leven op Antarctica

    Het leven op Antarctica

    Bijna al het leven op Antarctica hangt af van de zee, van het krill dat pinguïns, zeehonden en walvissen voedt tot vissen met antivries in hun bloed. Op het land groeien mossen en korstmossen, leeft een vleugelloze mug en huizen microben in het ijs.

    Geschiedenis en ontdekkingsreizen

    Geschiedenis en ontdekkingsreizen

    Van een denkbeeldig zuidland op oude kaarten tot het Internationaal Geofysisch Jaar. Hoe zeevaarders het laatste continent in zicht kregen en Antarctica een plek voor wetenschappelijk onderzoek werd.

    Het Antarcticaverdrag

    Het Antarcticaverdrag

    In 1959 spraken landen af Antarctica voor vreedzaam gebruik en wetenschap te bestemmen. Het continent heeft geen erkende eigenaar en sinds 1998 is mijnbouw er verboden.

    Wetenschap en onderzoeksstations

    Wetenschap en onderzoeksstations

    Welke onderzoeken lopen op Antarctica? Ontdek waar de stations liggen, wie er 's zomers en 's winters verblijft en hoe mensen, voedsel en brandstof er geraken.

    Onderzoek op het zuidpoolcontinent

    Onderzoek op het zuidpoolcontinent

    Op Koning George-eiland verrees na de brand van 2012 een nieuw onderzoeksstation. Ontdek hoe het poolonderzoek er begon en hoe het zuidpoolijs het klimaat van Zuid-Amerika beïnvloedt.

    Het zuidpoolcontinent en het klimaat op aarde

    Het zuidpoolcontinent en het klimaat op aarde

    Hoe beïnvloedt Antarctica het klimaat op aarde? Satellieten, schepen en meetstations brengen veranderingen in het ijs, de oceaan en de ozonlaag in beeld.

    Toerisme op het zuidpoolcontinent

    Toerisme op het zuidpoolcontinent

    Hoeveel reizigers bezoeken Antarctica, via welke routes reizen ze en in welk seizoen? Lees welke regels gelden voor landingen, afstand tot dieren en het voorkomen van de insleep van vreemde soorten.

    Veelgestelde vragen

    Waar ligt Antarctica?

    Rond de Zuidpool, vrijwel volledig ten zuiden van de zuidpoolcirkel en omgeven door de Zuidelijke Oceaan. De punt van het Antarctisch Schiereiland ligt op ongeveer 1.000 kilometer van de zuidpunt van Zuid-Amerika.

    Hoe groot is Antarctica?

    Met de eilanden en de ijsplaten erbij beslaat het ongeveer 14 miljoen km². Het is het vijfde grootste werelddeel, bijna tweemaal zo groot als Australië.

    Is Antarctica een land of een werelddeel?

    Antarctica is een werelddeel zonder eigen regering. Het Antarcticaverdrag uit 1959 bepaalt welke regels er gelden.

    Hoeveel van Antarctica ligt onder het ijs?

    Meer dan 99% van het oppervlak. De ijskap is gemiddeld ongeveer 1,9 kilometer dik en op de diepste plaatsen meer dan 4,7 kilometer.

    Wonen er mensen op Antarctica?

    Antarctica heeft geen inheemse bevolking of permanente inwoners. Ongeveer duizend mensen overwinteren in de onderzoeksstations. In de zomer werken er 4.000 tot 5.000.

    Welk land bestuurt Antarctica?

    Geen enkel land. Het Antarcticaverdrag bevroor de aanspraken van zeven landen. De 29 consultatieve partijen beslissen bij consensus over het continent.

    Waarom is het zo koud op Antarctica?

    Zo dicht bij de pool valt het zonlicht schuin in en verdwijnt de zon in de winter maandenlang. Grote delen van het binnenland liggen bovendien boven 3.000 meter. Het witte ijs kaatst het meeste zonlicht terug.

    Wat is de laagste temperatuur die op Antarctica is gemeten?

    Op 21 juli 1983 werd in het station Vostok een luchttemperatuur van −89,2 °C gemeten. De Wereld Meteorologische Organisatie erkent dit als wereldrecord.

    Waar ligt het hoogste punt van Antarctica?

    Mount Vinson ligt in het Ellsworthgebergte in West-Antarctica. Een gps-meting in 2004 bepaalde de hoogte op 4.892 meter.