Illustraties. De beelden in deze gids zijn gemaakt op basis van de echte locatie. Het zijn geen foto’s. Details kunnen afwijken van wat u ter plaatse ziet.

Verkrijgbaar op Google Play

Cultuur en geschiedenis

Herinneringstoerisme in België

Een soldatenclub in Poperinge, een loopgraaf aan de IJzer en een herberg in Waterloo bewaren heel verschillende verhalen over oorlog in België.

Op de Grote Markt van Ieper lijken de Lakenhallen, ooit het centrum van de lakenhandel, op het eerste gezicht een onverwachte plek om de Eerste Wereldoorlog te leren kennen. Het gebouw werd in de oorlog verwoest en later heropgebouwd. Wie er vandaag het In Flanders Fields Museum binnenstapt, staat al vóór de eerste vitrine midden in de geschiedenis waarvoor het museum werd opgericht.

Delen: WhatsApp

Waar kunt u in België terecht?

Kies een regio of vul uw zoekterm in om de steden en de aanbieders van elke activiteit te bekijken.

Ook elders kunt u beginnen. In La Roche-en-Ardenne toont een film hoe de stad eruitzag in de winter waarin ze tijdens de Tweede Wereldoorlog werd bevrijd. In Waterloo helpt een schrijftafel te verklaren hoe de naam van de stad verbonden raakte met de nederlaag van Napoleon. Laat uw route afhangen van de periode die u boeit en van het verhaal dat u van dichtbij wilt volgen.

De Eerste Wereldoorlog in Ieper en Zonnebeke

Onthoud in Ieper eens de naam van iemand van wie u het verhaal in het museum tegenkomt. Wie in 1914 in Ieper beschutting zocht, maakte iets anders mee dan wie de stad moest verlaten toen het front naderde. Als u volgt waar iemand vandaan kwam en waar die persoon later terechtkwam, krijgen de datums op een paneel meer betekenis dan alleen die van opeenvolgende veldslagen.

In Zonnebeke gaat het verhaal verder in het Passchendaele Museum, waar u de gevechten van 1917 leert kennen via de mensen die ze meemaakten. Zoek voor uw bezoek op de kaart op waar Zonnebeke ten opzichte van Ieper ligt. De afstand is klein, maar de invalshoek verschuift van de bevolking van een verwoeste stad naar het dagelijks leven aan het front.

De IJzer en het leven achter het front

In Diksmuide en Nieuwpoort kunt u de geschiedenis in het landschap lezen. In de Dodengang in Diksmuide is een stuk van de loopgraven langs de IJzer bewaard. Als u erdoor loopt, merkt u hoe dicht bij de rivier de soldaten hun dagen doorbrachten. Let op de hoogte van de wanden. Hoeveel kon iemand van daaruit zien?

Westfront Nieuwpoort ligt bij het Koning Albert I-monument en vertelt hoe de IJzervlakte in 1914 onder water kwam te staan. Wie in Diksmuide al vlak naast de rivier stond, kan zich beter voorstellen wat er gebeurde toen het water zich over het land uitstrekte. In Poperinge ontdekt u nog een andere kant van de oorlog. In Talbot House konden militairen van verschillende rangen weg van de loopgraven uitrusten en elkaar ontmoeten.

Dinant en La Roche-en-Ardenne door de ogen van de inwoners

Hoog boven de Maas vertelt de citadel van Dinant wat er in augustus 1914 gebeurde. Van bovenaf ziet u de rivier en de ligging van de huizen ten opzichte van de vesting. Voor wie zich in het lot van burgers wil verdiepen, is dit een belangrijke halte. Al in de eerste weken van de Eerste Wereldoorlog trof het geweld de gezinnen van Dinant.

In La Roche-en-Ardenne bent u drie decennia verder. In het museum over de Slag om de Ardennen tonen beelden van de bevrijding in januari 1945 in welke staat de inwoners hun stad aantroffen. Zoek buiten de loop van de Ourthe door de vallei. Aan de hand van de rivier kunt u het huidige landschap vergelijken met wat u op de beelden zag.

Waterloo gezien vanuit een oude herberg

Midden in Waterloo huist het Wellingtonmuseum in de herberg die de hertog in juni 1815 als hoofdkwartier gebruikte. Het gebouw geeft de veldtocht een menselijke schaal. Er waren slaapkamers en een tafel waaraan Wellington het bericht over de overwinning schreef. De plaatsnaam boven zijn verslag hielp bepalen onder welke naam de veldslag de geschiedenis zou ingaan.

Bekijk eerst het huis en daarna de prenten. De herberg vertelt over de uren vóór en na de veldslag. Probeer op de prenten te achterhalen vanwaar de maker de gebeurtenissen in beeld bracht en hoe ver hij van de figuren af lijkt te staan. Een overzichtsbeeld en een geschreven getuigenis van een deelnemer beantwoorden elk andere vragen over diezelfde dag.

Welke herinneringsplekken kiest u voor uw uitstap?

Hebt u in Vlaanderen tijd voor twee bezoeken, laat dan het eerste mee bepalen wat u daarna wilt zien. Vraagt u zich na Ieper af wat soldaten deden zodra ze even weg konden van het front, ga dan naar Poperinge. Voor de gebeurtenissen in de velden rond Ieper kunt u naar Zonnebeke. Combineert u Nieuwpoort met Diksmuide, dan staat de hele uitstap in het teken van de IJzer.

Met kinderen kunt u beginnen bij een vraag waarop de plek zelf een antwoord geeft. Waarvoor diende dit huis? Waarom moesten mensen de stad uit? Kijk vooraf hoe de tentoonstelling het oorlogsgeweld in beeld brengt en hou de mogelijkheid open om het bezoek in te korten. Eén voorwerp dat een kind in eigen woorden kan beschrijven, levert achteraf soms een heel gesprek op.

Tijd voor een bezoek en een herdenking

De collecties in Waterloo of La Roche-en-Ardenne lenen zich ook voor een regendag. Bij loopgraven maken de ondergrond en de afstand die u buiten aflegt wel een verschil. Vraag hoe u op de plekken geraakt die u wilt zien, zeker als iemand in uw gezelschap steun nodig heeft bij het stappen. De ingang van het museum kan heel anders toegankelijk zijn dan een punt verderop op het terrein.

Laat wat tijd tussen het museumbezoek en de terugreis. Juist even stilstaan bij een opschrift of een herdenking kan de uitstap betekenis geven. Volg bij gedenktekens en op begraafplaatsen de richtlijnen voor foto’s en geef mensen die een familielid komen herdenken de ruimte.

Veelgestelde vragen

Waar begin ik een uitstap over de Eerste Wereldoorlog in België?

In het In Flanders Fields Museum in Ieper ontdekt u zowel de gebeurtenissen aan het front als de verhalen van de inwoners. Wilt u vooral begrijpen hoe de IJzervlakte onder water kwam te staan, begin dan in Nieuwpoort en bezoek daarna de loopgraven in Diksmuide.

Waar kan ik in de Ardennen meer te weten komen over de Tweede Wereldoorlog?

In La Roche-en-Ardenne bewaart het museum over de Slag om de Ardennen voorwerpen uit de strijd in de streek. Op de historische beelden ziet u hoe de straten van de stad er bij de bevrijding uitzagen.

Ligt het Wellingtonmuseum op het slagveld?

Het museum ligt in het centrum van Waterloo, in de herberg die Wellington als hoofdkwartier gebruikte. Hebt u maar een deel van de dag, dan kunt u er op één adres kennismaken met de veldtocht van 1815.

Moet ik iets van militaire geschiedenis kennen om deze plekken te bezoeken?

U kunt vertrekken van het verhaal van een inwoner, de vroegere functie van een huis of een foto van de plek zelf. Een eenvoudige kaart en de datums in de tentoonstelling helpen u dat eerste verhaal te plaatsen in de geschiedenis van de streek.

Hoe bereid ik een bezoek voor dat met mijn familiegeschiedenis te maken heeft?

Neem de bekende schrijfwijzen van de naam mee en, als u die hebt, het jaartal, de plaats en een kopie van het familiedocument. Vraag vooraf aan de instelling of ze relevante bronnen bewaart en of u een afspraak moet maken om ze in te kijken.

Meer dan de gids