Illustraties. De beelden in deze gids zijn gemaakt op basis van de echte locatie. Het zijn geen foto’s. Details kunnen afwijken van wat u ter plaatse ziet.
Welzijn en zingeving
Thermen en mineraalbronnen in België
In Spa vult mineraalwater de baden op de heuvel en borrelt het op onder een paviljoen in het centrum. Daartussen ligt de stad die haar naam gaf aan de spa.
In Spa kunt u uw dag aan het water op twee manieren beginnen. Trek uw badkledij aan en stap onder de waterstralen van de Thermes de Spa. Of houd uw wandelschoenen aan en zoek de Pouhon Pierre-le-Grand op. Bij de bron begrijpt u waarom zo veel mensen naar deze Ardense vallei trokken voor een glas mineraalwater en er vaak een heel kuurseizoen bleven.
Waar kunt u in België terecht?
Kies een regio of vul uw zoekterm in om de steden en de aanbieders van elke activiteit te bekijken.
Bekijk de stad ook eens van boven voor u ze te voet verkent. Vanaf de heuvel bij de thermen kijkt u uit over de huizen in de vallei en de beboste flanken. Dit landschap hoorde bij het leven in het kuuroord. Een bron bezoeken, buiten wandelen en onderweg andere gasten ontmoeten: zo brachten de kuurgasten een groot deel van hun dag door.
Baden in mineraalwater op de heuvel boven Spa
De Thermes de Spa liggen in een modern gebouw op de heuvel Annette et Lubin. Het water voor de baden komt uit de Clémentinebron en wordt voor het baden verwarmd. De temperatuur in het bad zegt dus niets over de temperatuur aan de bron. Boven op de heuvel vindt u een badhuis met kleedkamers, zwembaden en rustruimtes. Het beeld van een hete bron die midden in het bos opborrelt, past hier minder goed.
Door het glazen dak boven het binnenbad ziet u de lucht. De ramen volgen de rondingen van de badrand. Op sommige plekken kunt u rustig boven de bubbels blijven zitten, elders voelt u de kracht van de waterstralen op uw schouders en rug. Buiten valt vooral het andere uitzicht op. Op een koele dag voelt u de frisse lucht op uw gezicht terwijl de rest van uw lichaam in het warme water blijft.
Houdt u van het ritueel van de oude kuuroorden, kijk dan naar de individuele baden in een koperen kuip. Daarvoor reserveert u apart. Wilt u enkele uren in de gemeenschappelijke baden doorbrengen, kies dan een ticket dat daartoe toegang geeft. Dat onderscheid helpt u kiezen én inschatten hoeveel tijd u nodig hebt.
Een glas water onder het paviljoen van de Pouhon
Zoek in het centrum van Spa de Pouhon Pierre-le-Grand op. Het woord pouhon komt in de namen van verschillende bronnen in de streek voor en verwijst naar de plek waar men water put. Hier staat een achthoekig paviljoen boven de bron. Het water bevat veel ijzer en is van nature koolzuurhoudend. Dat merkt u aan de smaak en de kleine belletjes. Vraag ter plaatse of en hoe u het water kunt proeven.
Het paviljoen vormt één geheel met de vroegere wintertuin. Vanuit de kleine ruimte bij de bron stapt u een ruime zaal binnen. Zo wordt duidelijk hoe een kuurdag eruit kon zien. Na hun glas water bleven de gasten er bijpraten, beschut tegen kou en regen. Toen het huidige gebouw in 1880 werd ingehuldigd, trok de bron al lange tijd bezoekers.
Een herinnering aan die kuurseizoenen is het Livre d’Or, het Gulden Boek van Spa. Achter die naam schuilt een schilderij. Antoine Fontaine bracht er bezoekers uit verschillende eeuwen samen in één tafereel. Wie de bron heeft gezien en daarna naar het schilderij kijkt, kan zich voorstellen hoe beroemd het water was in een tijd waarin een reis naar de Ardennen veel langer duurde.
De wandelwegen tussen de bronnen en de stad
Spa groeide in de vallei, terwijl veel bronnen op de beboste hellingen liggen. Voor de kuurgasten werden tussen de stad en de bronnen wandelpaden aangelegd. De tocht van bron naar bron gaf hun een reden om eropuit te trekken. Bij hun terugkeer kwam het centrum weer tot leven. Zelfs op een korte wandeling kunt u die geschiedenis nog herkennen in het verloop van de straten en de paden.
In het centrum ziet u in het Parc de Sept-Heures en de overdekte Leopold II-galerij hoe belangrijk ontmoetingen tijdens het kuurseizoen waren. Onder de bomen en de ijzeren overkapping wandelden de gasten om te zien en gezien te worden. Vanaf de Pouhon is de galerij een mooie bestemming voor wie nog even wil wandelen zonder het centrum te verlaten.
Trekt u liever verder richting bos, bekijk dan de wandelkaart bij de toeristische dienst in de Pouhon. Voor de paden die de hellingen op gaan, hebt u meer tijd nodig dan voor een rondje door het park. Kijk hoe steil de route is en kies waar u wilt omkeren. Hebt u een tijdslot in de thermen, reken dan ook de terugweg mee.
Hoe verdeelt u de dag tussen de vallei en de heuvel?
Bij een eerste bezoek is het prettig om vóór het baden de stad te leren kennen. Begin bij de Pouhon, maak een korte wandeling en ga dan de heuvel op naar de Thermes de Spa. Het uitzicht keert zich als het ware om. Wat in de straat nog een beboste helling leek, is nu de plek vanwaar u neerkijkt op de daken van Spa.
Gaat u bij aankomst liever meteen baden, dan werkt de omgekeerde volgorde ook. Kijk dan vooraf wanneer het bronpaviljoen te bezoeken is. De stadswandeling kunt u het makkelijkst verschuiven. Zoek op de kaart naar de volledige naam Thermes de Spa om de huidige ingang te vinden. Het oude badhuis dat u in het centrum ziet, behoort tot het kuurerfgoed.
Op één dag kunt u baden en wandelen als u de wandeling kort houdt. Blijft u overnachten, dan kunt u een hele voor- of namiddag in de thermen doorbrengen en op een andere ochtend naar een verder gelegen bron wandelen. Bent u maar een paar uur in Spa, kies dan wat u het liefst doet. Alleen al voor het water proeven, het schilderij bekijken en rustig door het paviljoen lopen hebt u tijd nodig.
Met wie gaat u en wat voor weer wordt het?
Wandel in de maanden met korte dagen bij daglicht, zodat u de gevels en de hellingen van de vallei goed kunt zien. Bij regen kunt u met de wintertuin en de binnenbaden een groot deel van uw programma behouden. Houd bij helder weer wat extra tijd vrij voor de wandeling, zeker als u vanuit het centrum de hellingen op wilt.
Gaat u met het gezin, kijk dan vóór het boeken vanaf welke leeftijd kinderen binnen mogen in de thermen. Een wandeling langs het kuurerfgoed kunt u onderweg inkorten als iemand moe wordt. Met een groep kunt u samen de bron bezoeken en daarna opsplitsen om te baden of te wandelen. Spreek weer af in het centrum, dan hoeven de wandelaars geen zwemspullen mee te dragen.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik in België baden in mineraalwater?
In de Thermes de Spa in Wallonië baadt u binnen en buiten in water uit de Clémentinebron. Het badhuis ligt boven het stadscentrum, op de heuvel Annette et Lubin.
Liggen de Pouhon Pierre-le-Grand en de Thermes de Spa op dezelfde plek?
De bron en de baden liggen op verschillende plekken in Spa. De Pouhon herbergt de historische bron in het centrum. Voor de baden gaat u naar de Thermes de Spa boven op de heuvel.
Kan ik Spa ook verkennen zonder een bezoek aan de thermen?
U kunt de dag helemaal aan de bronnen en de architectuur wijden. Begin bij het bronpaviljoen van de Pouhon, bekijk de vroegere wintertuin en wandel door het centrum naar de overdekte galerij in het park.
Wat neem ik mee als ik wil baden en wandelen?
Pak een tas met badkledij, een handdoek en droge kleren voor na het bad. Draag voor de stadswandeling comfortabele schoenen en neem een extra laagje mee voor het weer dat u bij het buitenkomen verwacht.
Waaraan dankt Spa zijn bekendheid?
De bronnen en de kuurseizoenen waren zo beroemd dat de naam Spa ook een woord werd voor wellnesscentra. In Spa zelf kunt u nog altijd de bron bezoeken, over de oude wandelwegen flaneren en de dag afsluiten in het water.
Meer dan de gids
Het zuidpoolcontinent




