Illustraties. De beelden in deze gids zijn gemaakt op basis van de echte locatie. Het zijn geen foto’s. Details kunnen afwijken van wat u ter plaatse ziet.

Reizen rond cultuur en erfgoed
Art nouveau in Brussel
Twee voormalige Brusselse warenhuizen laten zien hoe ijzer en glas de winkelarchitectuur veranderden.
In een hellende straat in de Brusselse binnenstad staat de naam Old England nog hoog op de gevel van een vroeger warenhuis. Kies een plek waar u de hele gevel kunt overzien. Tussen de glazen verdiepingen trekt het donkere metaal gebogen lijnen. Wie alleen naar de uitstalramen op ooghoogte kijkt, loopt er zo aan voorbij.
In Old England en in het Belgisch Stripcentrum ontdekt u hoe art nouveau vorm kreeg in twee gebouwen die voor de handel werden ontworpen. Beide zijn nu musea. U kunt er nog zien hoe de architectuur hielp om de koopwaar aan klanten te tonen.
IJzer en glas in de gevel van Old England
Begin aan de overkant van de straat. Daar kunt u de verticale lijnen van de voet van het Old Englandgebouw tot aan het dak volgen. Kijk hoe breed de ramen zijn en hoe smal de stijlen ertussen. Door die grote glaspartijen kon iedereen de winkel inkijken. Metalen banden geven aan waar de verdiepingen beginnen en brengen samenhang in de gevel.
Loop nu dichterbij tot u elk onderdeel apart kunt zien. Kies een boog in het ijzerwerk en volg die tot aan het raamkozijn. Herkent u de lijn die u van de overkant zag? Zo ontdekt u hoe bij art nouveau een ambachtelijk detail mee de vorm van een heel gebouw bepaalt.
Het stoffenwarenhuis van Victor Horta
Het Belgisch Stripcentrum huist in de vroegere Waucquez-warenhuizen, die Victor Horta ontwierp voor de stoffenhandel. Stelt u zich een klant voor die binnenkwam om stoffen te bekijken. De trap, de open ruimte tussen de verdiepingen en het licht van boven wezen de weg. Wie vandaag een stripplaat komt lezen, volgt voor een deel dezelfde route.
Bekijk de hal eerst van beneden en daarna, als het parcours dat toelaat, vanaf een hogere verdieping. Op het gelijkvloers ziet u beter waar het licht binnenvalt. Van boven ziet u hoe de steunpunten opgesteld staan zodat het midden openblijft. Neem de tijd om de hal van beide kanten te bekijken voor u de tentoonstellingen bezoekt.
Waaraan herkent u art nouveau?
De plantenmotieven die bij art nouveau horen, nemen vaak de vorm aan van lijnen die uitlopen, zich vertakken en in een volgend onderdeel doorgaan. Zoek die beweging in een hek of een trapleuning. Kijk ook naar wat ernaast ligt. Een gebogen lijn valt meer op rond een vlakke ruit of tegen een rechte zuil.
Probeer in beide gebouwen eens een detail te schetsen dat in uw handpalm zou passen. Als u tekent waar twee stukken samenkomen, ziet u beter welk onderdeel gewicht draagt, welk de doorgang beveiligt en hoe de lijn van het ene stuk doorloopt in het andere.
Te voet van het ene warenhuis naar het andere
Zoekt u vooral de gevels op, duid dan de twee adressen aan op een kaart van de Brusselse binnenstad. Hou bij het kiezen van de wandelrichting rekening met de helling. Wilt u ook naar binnen, bedenk dan voor welke collectie u de meeste tijd wilt nemen. In Old England zit het Muziekinstrumentenmuseum. In Horta’s vroegere warenhuis draait het om strips.
Binnen ziet u het gebouw vanuit hoeken die u op straat ontgaan. Bekijk vooraf het parcours van elk museum, zeker als u voor een bepaalde trap of verdieping komt. Wilt u de buitenkant bekijken, ga dan bij daglicht. Dan tekent het ijzerwerk zich duidelijk af tegen het glas.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik art nouveau zien in de Brusselse binnenstad?
De gevel van het vroegere warenhuis Old England en de voormalige Waucquez-warenhuizen zijn twee voorbeelden van art nouveau in de winkelarchitectuur.
Welk van de twee gebouwen ontwierp Victor Horta?
Horta ontwierp de Waucquez-warenhuizen, waar nu het Belgisch Stripcentrum huist. Binnen kunt u zien hoe het licht binnenvalt en hoe de verdiepingen met elkaar verbonden zijn.
Wat kan ik in Old England doen na het bekijken van de gevel?
Het gebouw maakt deel uit van het Muziekinstrumentenmuseum. Als u architectuur en muziek wilt combineren, kunt u tijdens dezelfde uitstap het museum bezoeken.
Waar kunt u dit doen? Art nouveau
Kies een regio of typ wat u zoekt. U ziet in welke steden de activiteit wordt aangeboden en door wie.
-
Bruxelas BX
Het voormalige warenhuis Old England en het Belgisch Stripcentrum zijn twee voorbeelden van art nouveau in de binnenstad.
Andere activiteiten van Reizen rond cultuur en erfgoed
Meer dan de gids
Het zuidpoolcontinent


